السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )
19
عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )
مىخواهند آرامش و آسايش را از مردم بگيرند ؟ پاسخ اين پرسش اين است : مردى به نام سيف بن عمر تميمى « 1 » دو كتاب از خود به جاى گذاشت . نخستين كتاب او ، كتاب « الفتوح و الرّدة » و دومين كتاب « الجمل و مسير عائشة و على » است و آن دو را به آنچه در ذيل آمده است آميخت : 1 . آفريدن حوادث و اتّفاقاتى كه حقيقت و پايهاى نداشت . 2 . تحريف و تغيير دادن وقايع ثابت شده و دگرگون ساختن آنها به طورى كه مثبت را منفى و منفى را مثبت جلوهگر ساخت . اين مرد لجام گسيخته و دروغ پرداز ، يارانى ( اصحابى ) موهوم براى رسول خدا ( ص ) تراشيد و آنان را سعير ، هزهاز ، أط ، حميضة و . . . نام نهاد . وى مردانى در زمرهء تابعين و غير تابعين آفريد و احاديث ساختگى خود را از زبان آنان نقل كرد . از جملهء اينان ، قهرمانى است كه شخصيّت او را آفريد و نامش را از خود ساخت و داستانهايى به وجود آورد و آنها را به وى نسبت داد . . . اين قهرمان افسانهاى « عبدالله بن سبأ » است . تمام كسانى كه به شيعه نسبتهاى ناروا دادهاند و در بارهء آنان به علّت جهل ، يا نفاق و افترا سخن گفتهاند ، بر وى اعتماد كرده و در گفتههاى خود از او الهام گرفتهاند . پس از سيف ، گروهى از مورّخان ، دو كتاب پر از فريب او را مدرك قرار دادند و بىهيچ گونه تأمّل و تدبّر ، انديشههاى سيف دروغ پرداز و نيرنگ باز را نقل كردند و آن پندارهاى شوم ، مورد استفادهء ايشان قرار گرفت . طبرى اولين فردى بود كه به دام فريب سيف افتاد ، و سپس ابن اثير و ابن عساكر و ابن كثير و ديگران به وسيلهء روايت كردن از طبرى كوركورانه در اين پرتگاه فرو غلطيدند . به اين ترتيب ساختههاى سيف دروغ پرداز غير مستقيم با كتابها و منابع تاريخى در آميخت ، امّا ريشه و اصل ، همان دو كتاب « الفتوح » و « الجمل » بود .
--> ( 1 ) . در گذشته قرن دوم هجرى .